Posiadający piece przemysłowe
Posiadający piece energetyczne
| Ciepłownie, elektrociepłownie, elektrownie
| Spalarnie | Pirolizatorownie
|
| Stosujący recykling
| Stosujący przetwórstwo i przetwarzanie
odpadów |
| Możliwości odbiorców ostatecznych
|
Cementownie
stanowią jedne z najważniejszych zakładów mogących być potencjalnymi
zakładami przetwórstwa odpadów. Wynika to z faktu, że w Polsce praktycznie
nie istnieją profesjonalne zakłady unieszkodliwiania odpadów i wy-budowane
specjalnie do tego celu. Jednocześnie w naszym kraju istnieje kilkanaście
cementowni, które eksploatują piece pracujące w temperaturze ok.
1400 oC. Jest to temperatura umożliwiająca rozłożenie praktycznie
wszystkich substancji i związków chemicznych. Oznacza to skuteczną
i absolutną likwidację wszelkich odpadów oraz wbudowanie ich w strukturę
krystaliczną klinkieru, szczególnie metali ciężkich. Wszystko to
powoduje, że w piecach cementowych można unieszkodliwiać skutecznie
prawie wszystkie odpady organiczne (po ich uprzed-nim przygotowaniu)
oraz nieorganiczne zawierające metale ciężkie.Polskie cementownie
produkują rocznie ok. 10-16 mln ton cementu, co przy 1,5% dodatku
odpadów umożliwia przynajmniej teoretycznie unieszkodliwienie tą
metodą ok.150 tysięcy ton odpadów na rok. Pomimo zalecania unieszkodliwiania
odpadów w piecach cementowych, w powszechnym stosowaniu tej metody
istnieje kilka ograniczeń :
- brak finansowego zainteresowania zarządów cementowni tą formą
zwiększania sprzedaży. Dla cementowni przychody z unieszkodliwiania
odpadów są marginalne, co przy wymogach szczególnych w postępowaniu
z odpadami niebezpiecznymi nie stanowi wystarczającej zachęty.
Korzystniej jest realizować taką formę unieszkodliwiania odpadów
w cementowni za pośrednictwem spółek, które dysponować będą
umową użyczenia pieca, i które będą sprawować kłopotliwy nadzór
monitorowania procesu
- brak stosownych zezwoleń umożliwiających realizację unieszkodliwiania
odpadów w piecach cementowych, co wynika z oporów zarządów cementowni
jak też urzędników wydających decyzję
- duże koszty wykonania badań i analiz dopuszczających unieszkodliwianie
danego odpadu tą metodą. [ początek strony
]
Cegielnie mogą
wykorzystywać odpady przemysłowe w bardzo ograniczonym zakresie.
Temperatury wypalania cegieł wynoszą około 900 oC i są niewystarczające
do skutecznego likwidowania większości odpadów. W ubiegłych latach
były podejmowane liczne próby wbudowywania w cegłę i wyroby ceramiczne
odpadów pogalwanicznych. Metoda ta nie przyniosła spodziewanych
rezultatów gdyż metale te były zbyt łatwo wypłukiwane z wyrobów
przez wodę.
Jedynie wyroby ceramiczne, takie jak szkło i porcelana mogą skutecznie
wiązać metale ciężkie gdyż są wytapiane i wypalane w temperaturach
nawet do 1500 stopni C. Jednakże z uwagi na walory estetyczne tych
wyrobów dodatek do nich odpadów jest praktycznie niemożliwy. W unieszkodliwianiu
innych odpadów np. zawierających związki organiczne metody te nie
znalazły zastosowania. [ początek strony
]
W Polsce istnieją dwa zakłady produkujące tzw.
. Jest to produkt uzyskiwany
z gliny, którą poddaje się spienieniu w trakcie wypala-nia przez
co przyjmuje on strukturę pumeksu. Temperatura wypalania kru-szyw
lekkich wynosi 1200 oC a więc jest zbliżona do temperatur występują-cych
w cementowniach i przy produkcji materiałów ceramicznych. Efekt
spienienia jest realizowany poprzez dodatek do gliny związków organicz-nych
ulegających spaleniu do CO2. Mogą to być odpady np. farb, lakie-rów,
emalii, chłodziw i.t.p. [ początek strony ]
Huty
- Szkła. Mogą potencjalnie wykorzystywać odpady zawierające
krzemiany, węglany oraz tlenki i sole żelaza, miedzi, niklu,
kobaltu. Wynika to z faktu, że są to podstawowe surowce stosowane
przy produkcji szkła. Jednakże z uwagi na walory estetyczne
wyrobów szklanych ich przezroczystość i jednorodność, dodatek
do nich odpadów jest praktycznie niemożliwy.
- Stali. W praktyce wykorzystują odpady stali i żelaza
ale w tym przypadku odpady te są traktowane jako surowce wtórne.
W zakresie innych odpadów nie stanowią potencjalnych zakładów
unieszkodliwiania. W ostatnim czasie zostały podjęte próby wykorzystania
pieców typu martenowskiego do likwidacji odpadów. Metoda ta
polega na podawaniu odpadów na stopioną warstwę żelaza. W procesie
tym zachodzi w bardzo wysokiej temperaturze szereg procesów
w wyniku których związki organiczne ulegają spaleniu a pozostałości
nieorganiczne przechodzą do żużla lub rozpuszczają się w stali.
Wadą metody jest generowanie odpadowego żużla i duża energochłonność.
- Metali kolorowych. W praktyce wykorzystują rudy i
surowce wtórne zawierające metale kolorowe. W zakresie odpadów
nie stanowią potencjalnych zakładów unieszkodliwiania. [ początek
strony ]
Ciepłownie, elektrociepłownie,
elektrownie. Są to zakłady, które eksploatują różnego rodzaju
piece spalające takie paliwa jak węgiel kamienny lub brunatny oraz
ropę naftową. Wszystkie te zakłady stanowią potencjalne miejsce
unieszkodliwiania odpadów. Jednakże temperatury stosowane w procesach
spalania paliw wynoszące ok. 600 oC są za niskie aby skutecznie
unieszkodliwiać większość odpadów. Zakłady te aby stać się skutecznymi
w unieszkodliwianiu odpadów muszą w swoich systemach zainstalować
dodatkowo tzw. dopalacze, które w temperaturach dużo wyższych i
osiągających co najmniej 1100 st.C likwidują tak groźne substancje
jak dioksyny . Duże nakłady inwestycyjne z tym związane, jak też
konieczność wykonania dodatkowych drogich badań emisji ograniczają
na razie taki tok unieszkodliwiania odpadów. Niemniej jednak należy
brać po uwagę takie przyszłe wykorzystanie ciepłowni, elektrociepłowni
i elek-trowni ponieważ dobudowanie dopalaczy i filtrów jest tańsza
niż budowa nowych spalarni. [ początek strony
]
Spalarnie.
Istnieją w Polsce nieliczne spalarnie odpadów innych niż niebezpieczne.
Koszty spalania w takich spalarniach nie są duże. Metoda ogranicza
się jedynie do niektórych grup odpadów, które w procesie spalania
nie wytwarzają dioksyn.
Spalarnię odpadów niebezpiecznych występują jeszcze rzadziej. Dlatego
warto zwrócić uwagę na spalarnię odpadów niebezpiecznych, która
należy do członka naszego Stowarzyszenia firmy: eko-top.rze.pl
z Rzeszowa. [ początek strony ]
Pirolizatorownie.
Pirolizę stosuje kilka firm. Są to bardzo skuteczne metody
unieszkodli-wiania odpadów w tym odpadów niebezpiecznych. Metoda
jest jednak bardzo droga (2500 - 3000 zł / tonę netto) i wytwarza
dodatkowo popioły które są odpadem niebezpiecznym i bardzo kłopotliwym,
który wymaga składowania na specjalnych składowiskach. [ początek
strony ]
Stosujący
recykling. Obecnie w Polsce niektóre zakłady prowadzą ograniczony
recykling w odniesieniu do odpadów zawierających drogie minerały
lub metale i to pod własne po-trzeby. Usługi w tym zakresie są bardzo
nieliczne. Jako przykład można podać Spółkę MAYA, która odbiera
zużyte źródła światła i odzyskuje z nich rtęć oraz luminofory. Istnieje
też kilka firm odzyskujących z materiałów fotograficznych srebro.
[ początek strony ]
Stosujący
przetwórstwo i przetwarzanie odpadów. W tym zakresie działalności
istnieje wiele zakładów stosujących różne metody postępowania z
odpadami. Można oszacować, że takich zakładów jest kilkadziesiąt.
Wiele z nich prowadzi bardzo ograniczoną działalność dotyczącą jednego
lub kilku różnych odpadów lub też prowadzących działalność tylko
dla jednego macierzystego zakładu jako spółka stowarzyszona. Około
20 firm prowadzi działalność (świadczy usługi usuwania i unieszkodliwiania
odpadów) w sposób w miarę kompleksowy i profesjonalny. Każda z tych
firm realizuje swoje własne koncepcje postępowania. Nie zawsze są
one poprawne lub wręcz legalne. Przykładowo wiele z tych firm unieszkodliwia
odpady poprzez ich wiązanie z betonem. Metoda ta jest skuteczna
tylko w odniesieniu do nielicznych odpadów. W większości przypadków
beton związany z odpadami traci swoje własności mechaniczne. Dodatkowo
odpady związane z betonem są z niego wypłukiwane i trafiają do środowiska.
Można powiedzieć, że metoda ta jest nie etyczna. [ początek
strony ]
Możliwości
odbiorców ostatecznych. Możliwości aktualnie istniejących
odbiorców odpadów są duże. Można je oszacować na setki tysięcy ton
rocznie. Jednakże zaniedbania w zakresie racjonalnego rozwijania
gospodarki odpadami w Polsce, powodują że możliwości te są tylko
potencjalne.
Od kilku lat rozważa się w Polsce, możliwości wykorzystania do unieszkodliwiania
niektórych grup odpadów cementowni. Problem polega na tym, że obecnie
żadna cementownia nie jest polska. Cementownie te kontrolowane są
głównie przez kapitał zachodni. Francuski np. cementownia Małogoszcz,
kapitał irlandzki np. cementownia Ożarów, kapitał angielski cementownia
Chełm czy też niemiecki np. cementownia Kujawy. Zakłady te niechętnie
współpracują przy unieszkodliwianiu odpadów ponieważ polskie prawo
w tym zakresie odpadów nie odpowiada normom i zasadom obowiązującym
w UE. Innym hamującym czynnikiem jest skala dostaw odpadów i ich
forma. Cementownie skłonne byłyby przyjmować odpady ale w dużych
ilościach i jednorodne. Wynika to z konieczności utrzymywania stałych
parametrów pracy pieca. Jedynie duże zakłady przetwórstwa odpadów
przemysłowych mogą być w przyszłości partnerami dla cementowni.
[ początek strony ] |
WHITE
fotografia & grafika