W roku 2001 wszedł w życie cały pakiet ustaw regulujących zasady ochrony środowiska i gospodarki odpadami.

I tak ustawa o odpadach (USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U.2001.62.628 z dnia 20 czerwca 2001 r.)) i Prawo Ochrony Środowiska (USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2001.62.627 z dnia 20 czerwca 2001 r.)) jak też ustawa wprowadzająca (USTAWA z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz.U.01.100.1085 z dnia 18 września 2001 r.)) weszły w życie w dniu 1 października 2001, a ustawy opakowaniowo produktowe(USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. (Dz.U.2001.63.638 z dnia 22 czerwca 2001 r.) i USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej. (Dz.U.2001.63.639 z dnia 22 czerwca 2001 r.)) weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002.

Ustawy te regulują zasady postępowania z odpadami. W myśl tych ustaw składowanie odpadów jest dozwolone w ostateczności. Wyraźnie określają to artykuły od 5 do 9 ustawy o odpadach.

Mówią one, że : posiadacz odpadów jest obowiązany w pierwszej kolejności do poddania ich odzyskowi, a jeżeli z przyczyn technologicznych jest on niemożliwy lub nie jest uzasadniony z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych, to odpady te należy unieszkodliwiać w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami.

Odpady, których nie udało się poddać odzyskowi, powinny być tak unieszkodliwiane, aby składowane były wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn technologicznych lub nieuzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych. Oraz, że zakazuje się postępowania z odpadami w sposób sprzeczny z przepisami ustawy oraz przepisami o ochronie środowiska.

Przez odzysk - rozumie się te wszelkie działania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania.

Przez unieszkodliwienie - rozumie się poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska,

Oznacza to, że odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania.

Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione.

Dlatego jeżeli nastąpiło składowanie odpadów w sposób nie zgodny z zasadami określonymi w ustawach (z ominięciem możliwości odzysku, wykorzystania lub unieszkodliwiania) : wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji.

Postępowanie z odpadami niezgodne z ustawami pociąga za sobą odpowiedzialność a mianowicie :

Kto:

Nie wolno (bezwzględnie) składować odpadów :

• występujących w postaci ciekłej, w tym odpadów zawierających wodę w ilości powyżej 95% masy całkowitej, z wyłączeniem szlamów,
• o właściwościach wybuchowych, żrących, utleniających, wysoce łatwopalnych lub łatwopalnych,
• medycznych i weterynaryjnych,
• powstających w wyniku prac naukowo-badawczych, rozwojowych lub działalności dydaktycznej, które nie są zidentyfikowane lub są nowe i których oddziaływanie na środowisko jest nieznane,
• opon i ich części, z wyłączeniem opon rowerowych i opon o średnicy zewnętrznej większej niż 1400 mm,
• w śródlądowych wodach powierzchniowych i podziemnych, w polskich obszarach morskich,
• w przypadkach określonych w przepisach odrębnych.

Należy pamiętać, też że na składowisku odpadów niebezpiecznych nie mogą być składowane odpady inne niż niebezpieczne.

Co prawda stałe odpady niebezpieczne, które po procesie przekształcenia nie wchodzą w reakcje z innymi odpadami, mogą być składowane na wydzielonych częściach składowisk odpadów innych niż niebezpieczne z wyjątkiem składowisk odpadów obojętnych, jeżeli odcieki z tych odpadów spełniają kryteria przewidziane dla dopuszczenia odpadów innych niż niebezpieczne do składowania na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne. Ale na składowanie odpadów niebezpiecznych na wydzielonych częściach innych składowisk odpadów wytwórca odpadów niebezpiecznych jest obowiązany uzyskać zezwolenie starosty, właściwego ze względu na miejsce składowania odpadów, wydawane w drodze decyzji, po uzgodnieniu z wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta. Należy pamiętać, że wytwórca odpadów niebezpiecznych dołącza do wniosku o wydanie zezwolenia, o którym mowa, oświadczenie zarządzającego składowiskiem odpadów o możliwości składowania odpadów oraz jego zgodę na składowanie tych odpadów.

Dlatego warto przed podjęciem decyzji o składowaniu swoich odpadów upewnić się czy firma proponująca składowanie odpadów posiada stosowne decyzje i czy jest to składowisko odpadów niebezpiecznych, obojętnych czy innych niż niebezpieczne. Gdyż nie da się na jednym składowisku umieścić różnych rodzai odpadów (niebezpiecznych, innych niż niebezpieczne czy obojętnych) bez uzyskania stosownych uzgodnień i zgód. Sprawdźmy też kto będzie ponosił opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku.

Składowanie jest ciągle jedną z najtańszych metod postępowania z odpadami. Jest to jednak oszczędność pozorna.

• Po pierwsze łatwo narazić się na problemy w przypadku umieszczenia odpadów na składowisku, które nie spełnia wymogów formalnych, lub też odpady zostały tam umieszczone bez stosownych zabiegów fizykochemicznych albo w niewłaściwy sposób (np. odpady inne niż niebezpieczne na składowisku odpadów niebezpiecznych). Oznaczać to może konieczność zapłaty dużych sum w przypadku nielegalnego składowania odpadów (tzw. opłat dobowych) oraz poniesienia kosztów wydobycia i ponownego unieszkodliwiania.
• Po drugie stosunkowo łatwo udowodnić, że zastosowanie składowania nie było niezbędnie konieczne gdyż większość odpadów może być z powodzeniem wykorzystana (np. odzysk energii z odpadów palnych, zastosowanie jako wypełniaczy czy pigmentów odpadów nieorganicznych itp.) co po najbliższej kontroli może zaowocować decyzjami nakazującymi zmianę postępowania z odpadami. Należy tu nadmienić, że dyrektywy UE w tym zakresie są bardzo rygorystyczne i składowanie będzie w kolejnych latach mocno ograniczane (do 2020 roku ilość odpadów poddawana składowaniu musi w Polsce zostać ograniczona do 28% obecnego stanu).
• Po trzecie trudno będzie ponownie wmontować w koszty firmy, opłaty za unieszkodliwianie odpadów gdy możliwości składowania zostaną ograniczone lub zabronione administracyjnie.
• Po czwarte zakład, który dba o środowisko i zależy mu na dobrym postrzeganiu przez społeczeństwo, władze administracyjne i klientów nie stosuje składowania.

W załączeniu cytaty stosownych ustaw i definicji

Kto podejmuje działaniapowodujące lub mogące powodować powstawanie odpadów, powinien takie działania planować, projektować i prowadzić, tak aby: 

1. Posiadacz odpadów jest obowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami, wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami. 

2. Posiadacz odpadów jest obowiązany w pierwszej kolejności do poddania ich odzyskowi, a jeżeli z przyczyn technologicznych jest on niemożliwy lub nie jest uzasadniony z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych, to odpady te należy unieszkodliwiać w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska oraz planami gospodarki odpadami. 

3. Odpady, których nie udało się poddać odzyskowi, powinny być tak unieszkodliwiane, aby składowane były wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn technologicznych lub nieuzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych. 

4. Ministrowie właściwi do spraw gospodarki, zdrowia, rolnictwa, administracji publicznej, w zakresie swoich kompetencji, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska mogą określić, w drodze rozporządzeń, szczegółowy sposób postępowania z niektórymi rodzajami odpadów, kierując się potrzebą stworzenia schematów postępowania z tymi odpadami przez ich posiadaczy.

1. Odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania. 

2. Odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwiane w miejscu ich powstawania, powinny być, uwzględniając najlepszą dostępną technikę lub technologię, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przekazywane do najbliżej położonych miejsc, w których mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwione.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

9) odzysku - rozumie się przez to wszelkie działania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub w części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystania, określone w załączniku nr 5 do ustawy,

R1 Wykorzystanie jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii

R2 Regeneracja lub odzyskiwanie rozpuszczalników 

R3 Recykling lub regeneracja substancji organicznych, które nie są stosowane jako rozpuszczalniki (włączając kompostowanie i inne biologiczne procesy przekształcania) 

R4 Recykling lub regeneracja metali i związków metali 

R5 Recykling lub regeneracja innych materiałów nieorganicznych 

R6 Regeneracja kwasów lub zasad 

R7 Odzyskiwanie składników stosowanych do usuwania zanieczyszczeń 

R8 Odzyskiwanie składników z katalizatorów 

R9 Powtórna rafinacja oleju lub inne sposoby ponownego wykorzystania oleju 

R10 Rozprowadzenie na powierzchni ziemi, w celu nawożenia lub ulepszania gleby lub rekultywacji gleby i ziemi 

R11 Wykorzystanie odpadów pochodzących z któregokolwiek z działań wymienionych w punktach od R1 do R10 

R12 Wymiana odpadów w celu poddania któremukolwiek z działań wymienionych w punktach od R1 do R11 

R13 Magazynowanie odpadów, które mają być poddane któremukolwiek z działań wymienionych w punktach od R1 do R12 (z wyjątkiem tymczasowego magazynowania w czasie zbiórki w miejscu, gdzie odpady są wytwarzane) 

R14 Inne działania prowadzące do wykorzystania odpadów w całości lub części lub do odzyskania z odpadów substancji lub materiałów, łącznie z ich wykorzystaniem, nie wymienione w punktach od R1 do R13 

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

21) unieszkodliwianiu odpadów - rozumie się przez to poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych, fizycznych lub chemicznych określonym w załączniku nr 6 do ustawy w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, 

D1 Składowanie na składowiskach odpadów obojętnych 

D2 Obróbka w glebie i ziemi (np. biodegradacja odpadów płynnych lub szlamów w glebie i ziemi) 

D3 Składowanie poprzez głębokie wtryskiwanie (np. wtryskiwanie odpadów, które można pompować) 

D4 Retencja powierzchniowa (np. umieszczanie odpadów na poletkach osadowych lub lagunach) 

D5 Składowanie na składowiskach odpadów niebezpiecznych lub na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne 

D6 Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz * 

D7 Lokowanie (zatapianie) na dnie mórz 

D8 Obróbka biologiczna nie wymieniona w innym punkcie niniejszego załącznika, w wyniku której powstają odpady, unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek z procesów wymienionych w punktach od D1 do D12 (np. fermentacja) 

D9 Obróbka fizyczno-chemiczna nie wymieniona w innym punkcie niniejszego załącznika, w wyniku której powstają odpady, unieszkodliwiane za pomocą któregokolwiek z procesów wymienionych w punktach od D1 do D12 (np. parowanie, suszenie, strącanie) 

D10 Termiczne przekształcanie odpadów w instalacjach lub urządzeniach zlokalizowanych na lądzie 

D11 Termiczne przekształcanie odpadów w instalacjach lub urządzeniach zlokalizowanych na morzu 

D12 Składowanie odpadów w pojemnikach w ziemi (np. w kopalni) 

D13 Sporządzanie mieszanki lub mieszanie przed poddaniem któremukolwiek z procesów wymienionych w punktach od D1 do D12 

D14 Przepakowywanie przed poddaniem któremukolwiek z procesów wymienionych w punktach od D1 do D13 

D15 Magazynowanie w czasie któregokolwiek z procesów wymienionych w punktach od D1 do D14 (z wyjątkiem tymczasowego magazynowania w czasie zbiórki w miejscu, gdzie odpady są wytwarzane) 

* - Odprowadzanie do wód z wyjątkiem mórz w całości objęte jest zakazem.

1. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. 

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest z urzędu.

1. Zakazuje się składowania odpadów: 

3. Minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, kierując się właściwościami odpadów, może określić w drodze rozporządzenia, kryteria dopuszczenia odpadów do składowania na składowisku odpadów danego typu. 

4. Odpady powinny być składowane w sposób selektywny. Dopuszcza się składowanie określonych rodzajów odpadów w sposób nieselektywny (mieszanie), jeżeli w wyniku takiego składowania nie nastąpi zwiększenie negatywnego oddziaływania tych odpadów na środowisko. 

5. Minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, kierując się właściwościami odpadów, może określić, w drodze rozporządzenia, rodzaje odpadów, które mogą być składowane w sposób nieselektywny. 

1. Odpady przed umieszczeniem na składowisku odpadów powinny być poddane procesowi przekształcenia fizycznego, chemicznego lub biologicznego oraz segregacji, w celu ograniczenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska lub też ograniczenia ilości lub objętości składowanych odpadów. 

2. Obowiązki określone w ust. 1 nie dotyczą odpadów obojętnych oraz odpadów, w stosunku do których proces przekształcenia fizycznego, chemicznego lub biologicznego nie spowoduje ograniczenia zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska ani ograniczenia ilości lub objętości składowanych odpadów.

1. Na składowisku odpadów niebezpiecznych nie mogą być składowane odpady inne niż niebezpieczne. 

2. Stałe odpady niebezpieczne, które po procesie przekształcenia nie wchodzą w reakcje z innymi odpadami, mogą być składowane na wydzielonych częściach składowisk odpadów innych niż niebezpieczne z wyjątkiem składowisk odpadów obojętnych, jeżeli odcieki z tych odpadów spełniają kryteria przewidziane dla dopuszczenia odpadów innych niż niebezpieczne do składowania na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne. 

3. Na składowanie odpadów niebezpiecznych na wydzielonych częściach innych składowisk odpadów wytwórca odpadów niebezpiecznych jest obowiązany uzyskać zezwolenie starosty, właściwego ze względu na miejsce składowania odpadów, wydawane w drodze decyzji, po uzgodnieniu z wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta, a w obszarze pasa nadbrzeżnego oraz morskich portów i przystani również z dyrektorem urzędu morskiego; wymóg uzgodnienia z prezydentem miasta nie dotyczy prezydenta miasta na prawach powiatu. 

4. Wytwórca odpadów niebezpiecznych dołącza do wniosku o wydanie zezwolenia, o którym mowa w ust. 3, oświadczenie zarządzającego składowiskiem odpadów o możliwości składowania odpadów niebezpiecznych zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 52 oraz jego zgodę na składowanie tych odpadów. 

Kto: